Gemilerin Adli Satışına İlişkin Pekin Sözleşmesi olarak da bilinen Birleşmiş Milletler (BM) Convention on the International Effects of Judicial Sales of Ships, dün Çin'in başkentinde imzalanarak Çin devleti nezdinde yasalaştı. Geçen yıl Aralık ayında BM Genel Kurulu tarafından kabul edilen belge, gemilerin adli satışının sınır ötesi tanınması sorununu çözmeyi amaçlıyor. Çin Ticaret Bakan Yardımcısı Wang Shouwen, sözleşmenin gemi ticaretinin desteklenmesinde olumlu bir rol oynamasını beklediğini söyledi. Hukuk firması Stephenson Harwood'un yaptığı güncellemeye göre, sözleşme, adli satışın bir yargı bölgesinde gerçekleştiği ve o geminin tescilinin başka bir yargı bölgesinde istendiği alıcılar için daha fazla uyumlaştırma ve ticari kesinlik sağlanmasının yolunu açıyor. Stephenson Harwood. “Bir geminin adli satışı, o gemiyi satın alan kişiye her türlü takyidattan arınmış ve temiz bir tapu hakkı verir. Yargı alanlarının çoğunluğu şu anda alıcılar tarafından edinilen temiz tapuları kabul etse de, bunu tanımayı ve uygulamaya koymayı reddeden bir avuç kişi var," dedi. Sonuç olarak, adli satış yoluyla satılan gemilerin alıcıları, yine de alacaklılardan adli satıştan önce ortaya çıkan taleplerle karşı karşıya kalabilir. Geminin bu alacaklılar tarafından tutuklanması ihtimaline ek olarak, iyi niyetli alıcı, geminin sicilden silinmesi ve daha sonra geminin başka bir yargı yetkisine yeniden kaydedilmesi sırasında da zorluklarla karşılaşabilir; mevzuat aşamalı olarak kaldırılacak gibi görünüyor. Sözleşmenin Amacı 7 Aralık 2022 tarihinde Genel Kurul tarafından kabul edilen, “Gemilerin Adli Satışına İlişkin Pekin Sözleşmesi” olarak da bilinen Gemilerin Adli Satışının Uluslararası Etkilerine İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi, adli satışlara uluslararası etki kazandırmak için uyumlulaştırılmış bir rejim oluşturmaktadır. Adli satış prosedürünü ve adli satışların temiz tescil sağladığı koşulları düzenleyen iç hukuku korurken, Sözleşme, alıcının gemide uluslararası sefer yaparken elde edeceği unvana ilişkin hukuki kesinlik sağlayarak, geminin piyasada çekebileceği fiyatı ve alacaklılar arasında dağıtılabilecek geliri en üst düzeye çıkarmak ve uluslararası deniz ticaretini teşvik etmek amacıyla tasarlanmıştır. Temel hükümler Sözleşmenin temel kuralı, bir Taraf Devlette gerçekleştirilen ve alıcıya temiz tapu verilmesi sonucunu doğuran adli satışın diğer tüm Taraf Devletlerde aynı etkiye sahip olmasıdır (madde 6). Temel kural yalnızca kamu politikası istisnasına tabidir (madde 10). Konvansiyon rejimi, adli satışın tamamlandıktan sonra nasıl yürürlüğe gireceğini belirleyen ek kurallar öngörmektedir. Bunlardan ilki, alıcının talebi üzerine gemi sicilinin gemi tescilini iptal etmesi veya tescili devretmesi şartıdır (madde 7). İkincisi, önceden var olan bir hak veya menfaatten (yani satışla sona eren bir hak veya menfaatten) kaynaklanan bir alacak nedeniyle geminin tutuklanmasının yasaklanmasıdır (madde 8). Üçüncüsü, adli satışa itirazın görülmesi için adli satışın yapıldığı Devletin mahkemelerine münhasır yargı yetkisi verilmesidir (madde 9). Rejimin işleyişini desteklemek ve gemide menfaati olan tarafların haklarını korumak için, Sözleşme iki belgenin düzenlenmesini öngörmektedir: adli satış ilanı (madde 4) ve adli satış sertifikası (madde 5). . Ayrıca, ilgili herhangi bir kişi veya kuruluşun serbestçe erişebileceği bu araçların çevrimiçi saklanmasını da kapsar (madde 11). Sözleşme rejimi yalnızca Taraf Devletler arasında geçerli olması anlamında “kapalı”dır (madde 3), ancak, örneğin daha elverişli iç hukuk rejimleri kapsamında adli satışların yürürlüğe girmesine yönelik diğer esasların yerine geçmemesi anlamında “münhasır değildir” (madde 14).